
ทำความเข้าใจสาเหตุที่ทำให้เกิดปัญหาบ้านร้อนที่อาจไม่ได้นึกถึงหรือมองข้ามไป เพื่อแก้ไขปัญหาให้ตรงจุด
.
หลายคนอาจเคยรู้สึกว่าบ้านร้อนอบอ้าว แม้จะเปิดพัดลมหรือเครื่องปรับอากาศแล้วก็ตาม ความจริงแล้วอุณหภูมิภายในบ้านไม่ได้ขึ้นอยู่กับอากาศภายนอกเพียงอย่างเดียว แต่ยังเกี่ยวข้องกับการออกแบบ การเลือกใช้วัสดุ รวมถึงพฤติกรรมการใช้งานของผู้อยู่อาศัยด้วย หากเข้าใจต้นตอของความร้อนในบ้าน ก็จะสามารถแก้ปัญหาบ้านร้อนได้อย่างตรงจุด และช่วยให้บ้านเย็นสบายขึ้นโดยไม่ต้องพึ่งพาเครื่องปรับอากาศมากเกินไป
.
การออกแบบแปลนบ้านหรือการจัดวางตำแหน่งห้องต่าง ๆ ในบ้านตามทิศทางแดดลม ถือเป็นปัจจัยสำคัญที่ส่งผลต่ออุณหภูมิภายในบ้าน สำหรับประเทศไทยที่พระอาทิตย์เดินทางจากทิศตะวันออกไปทิศตะวันตกโดยอ้อมทางทิศใต้เป็นส่วนใหญ่ หากตำแหน่งห้องที่ใช้งานหลักอย่างห้องนั่งเล่น ห้องนอน หรือห้องทำงาน อยู่ในทิศทางที่รับแสงแดดจัดโดยตรง เช่น ทิศตะวันตกหรือทิศใต้ ผนังและกระจกจะกักเก็บความร้อนจากแสงแดดเข้าสู่ตัวบ้านตลอดช่วงบ่าย ทำให้ภายในบ้านร้อนสะสมมากขึ้น
ในการออกแบบสถาปัตยกรรม จึงมักวางตำแหน่งห้องที่ใช้งานหลักไว้ในทิศที่ได้รับแดดน้อยกว่า เช่น ทิศเหนือหรือทิศตะวันออก ขณะที่พื้นที่บริการหรือส่วนเซอร์วิสต่าง ๆ เช่น ห้องน้ำ ห้องเก็บของ หรือบันได จะถูกจัดวางในด้านที่โดนแดดมากกว่าได้ ซึ่งมีข้อดีคือช่วยกันความร้อนไม่ให้เข้ามาสู่พื้นที่ใช้งานหลักในบ้าน นอกจากนี้ การคำนึงถึงทิศทางลมประจำฤดูกาลก็ช่วยให้เกิดการถ่ายเทอากาศตามธรรมชาติ ทำให้บ้านเย็นสบายมากขึ้น
.
วัสดุที่ใช้ก่อสร้างบ้านมีผลโดยตรงต่อการถ่ายเทความร้อนเข้าสู่ตัวบ้าน โดยเฉพาะองค์ประกอบสำคัญอย่างหลังคา ผนัง และกระจก หากเลือกวัสดุที่ดูดซับและกักเก็บความร้อนได้มาก ความร้อนจะถูกสะสมและค่อยๆ แผ่เข้ามาในบ้าน เป็นสาเหตุสำคัญอีกอย่างที่ทำให้บ้านร้อน
หลังคาบ้านเป็นส่วนที่ได้รับความร้อนจากแสงแดดมากที่สุด หากวัสดุหลังคามีคุณสมบัติอมความร้อนได้ดีอย่างคอนกรีต ไม่ว่าจะเป็นกระเบื้องหลังคาหรือหลังคาดาดฟ้า หรือเป็นวัสดุที่นำความร้อนได้ดีอย่างหลังคาเมทัลชีท ความร้อนก็จะถ่ายเทเข้ามาสะสมอยู่ใต้หลังคา หากไม่มีระบบป้องกันความร้อน เช่น ฉนวนกันความร้อนหรือช่องทางระบายอากาศใต้หลังคา ความร้อนที่สะสมอยู่บริเวณนี้จะแผ่ลงมาสู่ตัวบ้าน ทำให้บ้านร้อนขึ้นอย่างต่อเนื่อง
ผนังเป็นอีกส่วนหนึ่งที่ได้รับความร้อนจากแสงแดดเช่นกัน โดยเฉพาะผนังด้านที่อยู่ทางทิศตะวันตกและทิศใต้ ซึ่งมักได้รับแสงแดดในช่วงบ่ายที่มีความร้อนสูง ผนังที่เป็นวัสดุทึบหรืออมความร้อนได้ดีอย่างคอนกรีตหรืออิฐมอญ หากไม่มีการสร้างร่มเงาด้วยต้นไม้ใหญ่ แผงบังแดด กันสาด หรือชายคายื่นยาว แสงแดดจะปะทะผนังโดยตรง สะสมความร้อนในช่วงกลางวันและคายความร้อนในช่วงกลางคืน ทำให้บ้านร้อนมาก
ประตูและหน้าที่ใช้กระจกเป็นวัสดุหลัก แม้จะช่วยให้บ้านดูโปร่งและสว่างจากแสงธรรมชาติ แต่หากไม่มีอุปกรณ์กันแดด เช่น กันสาด ระเบียง ระแนงบังแดด หรือแม้แต่ ม่าน /มู่ลี่ภายในบ้าน ความร้อนจะถูกสะสมอยู่ในห้องคล้ายกับปรากฏการณ์เรือนกระจก ส่งผลให้อุณหภูมิภายในห้องเพิ่มขึ้นอย่างรวดเร็ว
นอกจากนี้ พื้นที่รอบบ้าน เช่น ลานคอนกรีต พื้นกระเบื้อง หรือพื้นทางเดินที่รับแดดจัด ก็สามารถสะสมความร้อนและแผ่ความร้อนเข้าสู่ตัวบ้านได้เช่นกัน
.
นอกจากปัจจัยภายนอกที่ทำให้บ้านร้อนแล้ว ภายในบ้านเองก็เป็นแหล่งกำเนิดความร้อนได้เช่นกัน ทั้งจากอุปกรณ์เครื่องใช้ไฟฟ้าต่างๆ ภายในบ้านโดยเฉพาะเครื่องใช้ไฟฟ้าที่มีความร้อนสูงอย่างเตารีด เตาแก๊ส เตาไฟฟ้า ไมโครเวฟ กาต้มน้ำร้อน ฯลฯ รวมถึงกิจกรรมการใช้ชีวิตประจำวันของผู้อยู่อาศัยที่ทำให้อุณหภูมิร่างกายสูงขึ้น หากความร้อนเหล่านี้สะสมอยู่ในพื้นที่ที่มีการระบายอากาศไม่ดี ก็ส่งผลให้บ้านร้อนได้
.
การระบายถ่ายเทอากาศมีบทบาทสำคัญในการลดความร้อนภายในบ้าน เพราะช่วยพาอากาศร้อนออกและดึงอากาศใหม่เข้ามาแทนที่ หากบ้านขาดการไหลเวียนของอากาศ ความร้อนที่สะสมจะค้างอยู่ภายใน ทำให้บ้านร้อนและอับชื้น
บ้านที่ไม่มีช่องทางระบายความร้อนใต้หลังคา ตลอดจนมีช่องเปิดหรือช่องลมในแต่ละห้องน้อยเกินไปไม่สัมพันธ์กับปริมาตรห้อง หรือมีการวางตำแหน่งประตู / หน้าต่างไม่สัมพันธ์กับทิศทางลม อาจไม่สามารถสร้างการไหลเวียนอากาศที่ช่วยพาความร้อนออกไปได้ ส่งผลให้อากาศร้อนถูกกักอยู่ภายในบ้าน จนบางกรณีจะพบว่าในบ้านร้อนกว่าอยู่นอกบ้าน
พฤติกรรมของผู้อยู่อาศัยก็มีผลต่อการระบายอากาศ เช่น การปิดประตูหน้าต่างตลอดทั้งวันเพราะกังวลเรื่องฝุ่นหรือความปลอดภัย ทำให้อากาศร้อนสะสมในบ้านโดยไม่มีทางระบายออก นอกจากนี้ การตากผ้าในบ้าน การวางเฟอร์นิเจอร์ขนาดใหญ่บังหน้าต่าง หรือการกั้นพื้นที่จนทำให้อากาศไหลเวียนไม่สะดวก ก็เป็นสาเหตุที่ทำให้บ้านร้อนและอับได้เช่นกัน
.
สาเหตุหลักของปัญหาบ้านร้อนไม่ได้เกิดจากสภาพอากาศเพียงอย่างเดียว แต่เป็นผลจากหลายปัจจัยร่วมกัน ตั้งแต่การออกแบบแปลนบ้าน การเลือกใช้วัสดุก่อสร้าง กิจกรรมของผู้อยู่อาศัยในบ้าน ไปจนถึงการระบายอากาศที่เหมาะสม หากเจ้าของบ้านเข้าใจสาเหตุที่ทำให้บ้านร้อนแล้ว ก็จะสามารถวางแนวทางปรับปรุงบ้านเพื่อแก้ไขปัญหาบ้านร้อนได้อย่างเหมาะสม อีกทั้งยังช่วยประหยัดพลังงาน และทำให้บ้านน่าอยู่อาศัยมากยิ่งขึ้น
.
ทำความเข้าใจวิธีแก้ปัญหาบ้านร้อนโดยละเอียดคลิก ที่นี่
.
ทีม Content Creator จบการศึกษาด้านสถาปัตยกรรมสาขาต่าง ๆ มีประสบการณ์ทำงานในวงการออกแบบและก่อสร้าง มีผลงานสร้างสรรค์คอนเทนต์มามากกว่า 10 ปี ในด้านความรู้เกี่ยวกับการก่อสร้าง วัสดุก่อสร้าง สินค้าและบริการเพื่อบ้าน ผลิตคอนเทนต์หลากหลายรูปแบบทั้งบทความ ภาพพร้อมคำบรรยาย อินโฟกราฟิก และวีดีโอ ผ่านสื่อต่าง ๆ ไม่ว่าจะเป็นในรูปแบบหนังสือ แผ่นพับ นิทรรศการ จอมอนิเตอร์ ตลอดจนช่องทางออนไลน์ทั้งเว็บไซต์และสื่อโซเชียล